Parfüm sabitleyici nedir? DPG ne işe yarar, ne kadar kullanılır
Parfüm sabitleyici, kokunun uçuşunu yavaşlatmaya yardımcı olan düşük uçuculuklu bir maddedir; evde en yaygını DPG. DPG'nin ne olduğunu, kaç yüzde ekleneceğini, fazlasının ne yaptığını ve cilde sürülen sabitleyicilerden farkını anlattık.
İçindekiler
"Parfüm sabitleyici" iki farklı şey için kullanılıyor. Birincisi parfümün içine, yani karışıma eklenen fiksatör. İkincisi parfümden önce cilde ya da kıyafete sürülen sprey ve köpük gibi ürünler. Bu yazı ağırlıklı olarak ilkini anlatıyor; ikincisine sonda kısaca değindik.
Fiksatör ne yapar?
Fiksatör, kendisi çok yavaş buharlaşan bir madde. Karışımdaki koku moleküllerinin buharlaşmasını biraz yavaşlatarak kokunun ciltte daha uzun hissedilmesine yardımcı olabilir. Etkisi sınırlıdır: zayıf bir esansı ya da düşük bir oranı telafi etmez. Kalıcılığı asıl belirleyen şey esansın kompozisyonu ve oranı; bunu kalıcı parfüm nasıl yapılır yazısında ayrıntılı anlattık.
İki tür fiksatör
- Kokusuz fiksatörler. Kokuya bir şey katmadan karışıma girerler. Evde parfüm yapımında en yaygını DPG (dipropilen glikol). Esans firmalarının "fiksatör" ya da "sabitleyici" diye sattığı ürünlerin çoğu da DPG bazlıdır; içeriği etikette yazmıyorsa tedarikçiye sormak iyi olur.
- Kokulu fiksatörler. Misk, amber, benzoin gibi reçineler, Iso E Super ya da Ambroxan gibi yavaş buharlaşan koku hammaddeleri. Bunlar kokunun bir parçası oldukları için eklendiklerinde kokuyu da değiştirirler. Satın aldığın esansın içinde genellikle zaten bulunurlar; ayrıca eklemek bir formül kararıdır.
DPG nedir?
Dipropilen glikol renksiz, neredeyse kokusuz ve hafif yağımsı bir sıvı. Alkolle, suyla ve çoğu esansla karışır. Yoğunluğu yaklaşık 1,03 g/ml, yani sudan biraz ağır. Alkolden farklı olarak ciltte neredeyse hiç buharlaşmaz; bu yüzden karışımda kalır ve koku moleküllerini bir süre tutar.
Parfüm için kokusu azaltılmış, yüksek saflıkta DPG satılır; tedarikçiler bunu genellikle "parfüm sınıfı" ya da LO+ (low odor) diye işaretler. Endüstriyel sınıf DPG'nin hafif bir kokusu olabilir ve cilde uygulanacak ürün için önerilmez.
Ne kadar DPG eklenir?
Kendi bazını kuruyorsan DPG için tipik aralık toplam karışımın %2–5'i. Örneğin %20 esanslı, 50 ml'lik bir parfüm:
| Bileşen | Oran | ml | g |
|---|---|---|---|
| Esans | %20 | 10 | 9,5 |
| DPG | %3 | 1,5 | 1,55 |
| Saf su | %2 | 1 | 1 |
| Parfümeri alkolü | %75 | 37,5 | 29,59 |
DPG'yi artırmak kalıcılığı aynı oranda artırmaz. Belli bir noktadan sonra karışım ciltte yağlı ya da yapışkan bir his bırakabilir, üst notalar bastırılıp açılış ağırlaşabilir. Yeni bir esansla çalışıyorsan önce %2–3 ile başlayıp sonucu dinlendirdikten sonra değerlendirmek daha sağlıklı.
Esans, alkol, su ve fiksatör oranlarını kendin ayarlayıp ml ve gram karşılığını görmek istersen:
Parfümünü hesaplaDPG ile esans seyreltmek
DPG'nin bir kullanımı daha var: tek bir hammaddeyi ya da esansı koklamak ve tartmak için seyreltmek. DPG buharlaşmadığı için kapalı bir şişedeki %10'luk seyreltinin oranı, alkoldekine göre çok daha uzun süre aynı kalır. Ancak aynı nedenle sprey olacak parfümün bazı olarak tek başına kullanılmaz; sprey için ana taşıyıcı yine alkoldür.
Cilde sürülen sabitleyiciler
"Parfüm sabitleyici sprey" ya da "köpük" diye satılan ürünler parfümün içine değil, parfümden önce cilde uygulanır. Çoğu nemlendirici ya da yağlı bir taban oluşturur. Nemli ve yağlı ciltte koku kuru cilde göre daha uzun hissedilebildiği için bu ürünler kalıcılığa yardımcı olabilir, ama kendi hazırladığın parfümün formülünü değiştirmezler. Aynı etkiyi kokusuz bir nemlendiriciyle de denemek mümkün.
