
Parfüm alkolü nedir, hangi alkol kullanılır?
Parfüm alkolü, parfüm ve kozmetik için denatüre edilmiş yüksek dereceli etanoldür. Eczane alkolü, kolonya, izopropil ve ispirtonun neden yerine geçmediğini, kokusuz alkolün nasıl anlaşılacağını ve nasıl saklanacağını anlattık.
İçindekiler
Evde parfüm yapımında esanstan sonra en çok soru alkol üzerine geliyor: hangisi, kaç derece, eczanedeki olur mu, kokusu karışır mı? Bu yazı yalnızca bazın alkol kısmını anlatıyor. Tüm malzeme listesi için parfüm yapım malzemeleri yazısına bakabilirsin.
Parfüm alkolü nedir?
Parfüm alkolü (parfümeri alkolü), yüksek dereceli etil alkolün (etanol) içilemez hâle getirilmiş, yani denatüre edilmiş hâlidir. Genellikle %96 civarında satılır. Kalan kısım sudur; %96, damıtmayla ulaşılabilen pratik üst sınıra yakındır.
Denatüre etmek, alkolü içme amaçlı kullanılamaz hâle getiren bir madde eklemek demek. Kozmetik alkollerde yaygın olarak kullanılan denatüran denatonium benzoat: çok acıdır ama çok düşük miktarda eklendiği için kokuya pratikte etkisi olmaz. Parfüm için satılan alkolü diğerlerinden ayıran da bu: katılan maddeler koku bırakmayacak şekilde seçilir.
Alkolün parfümdeki görevi esansı çözmek ve cilde sıkıldığında hızla buharlaşarak kokuyu taşımak. Kendisi kalıcı bir koku bırakmamalı. Yeni karışımın ilk günlerde alkol kokması ise çoğunlukla alkolün kalitesinden değil dinlenme süresinden kaynaklanır; bunu parfüm neden alkol kokuyor yazısında ayrıca anlattık.
Hangi alkol olur, hangisi olmaz?
- Parfümde kullanılır mı?
- Evet
- Neden
- Esansı berrak çözer, koku bırakmadan buharlaşır
- Parfümde kullanılır mı?
- Evet
- Neden
- İçinde alkol ve genellikle fiksatör hazır gelir
- Parfümde kullanılır mı?
- Önerilmez
- Neden
- Yaklaşık %30'u su; esans bulanıklaşabilir, yayılım zayıflar
- Parfümde kullanılır mı?
- Önerilmez
- Neden
- Kendi kokusu var, esansın kokusuna karışır
- Parfümde kullanılır mı?
- Hayır
- Neden
- Keskin, kalıcı bir kokusu var
- Parfümde kullanılır mı?
- Hayır
- Neden
- Metanol içerebilir; cilde uygulanan üründe kullanılmamalı
Eczane alkolü neden yetmiyor?
Eczanelerde satılan etil alkol çoğunlukla dezenfeksiyon için %70'tir. İçindeki su esansın bir kısmını çözemez; karışım bulanıklaşabilir ya da şişenin dibinde yağlı bir tabaka oluşabilir. Su oranı yüksek olduğu için cilde sıkıldığında daha yavaş buharlaşır ve koku daha az yayılır. Parfümde az miktarda saf su kullanılabilir; bunu yüksek dereceli alkolün üstüne ölçerek eklemek, karışıma ne kadar su girdiğini bilmeni sağlar.
Kolonyadan parfüm olur mu?
Kolonya yüksek dereceli bir alkol çözeltisi olsa da kendi kokusu vardır. Limon ya da tütün kolonyasıyla hazırlanan parfümde bu koku esansın üst notalarıyla karışır. "Kokusuz" diye satılan kolonyalar da parfüm için üretilmediği için içeriği belli değildir. Kolonyayı parfüm bazı olarak kullanmak yerine parfümeri alkolü ya da hazır solüsyon seçmek daha tutarlı sonuç verir.
%96 mı, %99,9 mu?
Parfüm için satılan alkollerin çoğu %96'dır ve ev üretimi için yeterlidir. %99,9 (mutlak) alkol de bulunur. İçinde neredeyse hiç su olmadığı için suyu kendin ekleyeceksen oranı daha hassas kontrol etmeni sağlar. Ancak daha pahalıdır ve ağzı açık kaldığında havadaki nemi çekerek zamanla dereceyi kaybeder. Hazır solüsyonla çalışıyorsan bu seçim zaten senin yerine yapılmış olur.
Kokusuz alkol nasıl anlaşılır?
Etanolün kendine özgü hafif bir kokusu vardır. Önemli olan, bu kokunun buharlaştıktan sonra geride bir şey bırakmaması. Basit bir kontrol yapabilirsin:
- 1Bir koku test kağıdına ya da temiz bir kağıt şeride birkaç damla alkol damlat.
- 2İlk birkaç saniyedeki keskin alkol kokusunu değerlendirme; bir-iki dakika bekle.
- 3Kağıdı tekrar kokla. İyi bir parfüm alkolünde geriye neredeyse hiç koku kalmaz. Plastik, tatlımsı ya da ilaç gibi bir koku kalıyorsa o alkol parfüm için uygun olmayabilir.
Aynı kontrolü yeni aldığın her alkol partisinde tekrarlamak, bir sonraki parfümde değişen bir şey olduğunda nedenini ayırt etmeyi kolaylaştırır.
Ne kadar alkol gerekir?
Alkol miktarı esans oranından çıkar. Hazır solüsyon kullanıyorsan şişenin esans dışındaki kısmının tamamı bazdır: %20 oranlı 50 ml'lik bir parfümde 10 ml esans ve 40 ml baz. Kendi bazını kuruyorsan bu 40 ml'yi alkol, saf su ve fiksatör arasında paylaştırırsın. Tartıyla çalışıyorsan alkolün yoğunluğunun 0,789 g/ml olduğunu unutma: 40 ml alkol yaklaşık 31,6 gram eder. Ayrıntı: esans gram–ml çevirme.
Seçtiğin oran için gereken esans, alkol, su ve fiksatör miktarını ml ve gram olarak görmek istersen:
Parfümünü hesaplaSaklama
Parfüm alkolü kolay tutuşur ve hızla buharlaşır. Ağzı sıkı kapanan bir şişede, ısı kaynağından ve doğrudan güneşten uzakta sakla. Kapağı açık bırakmak hem alkolün eksilmesine hem de havadaki nemi çekerek derecesinin düşmesine yol açar. Büyük bidondan aldıysan günlük kullanım için küçük bir cam şişeye aktarmak, ana bidonu sık açmanın önüne geçer.

