Evde parfüm yapımı: esanstan şişeye adım adım

Evde parfüm yapmak, yani esanstan parfüm hazırlamak için temelde iki malzemeye ihtiyacın var: kokuyu veren konsantre bir esans ve onu seyrelten bir baz. İkisini doğru oranda karıştırmak işin hesap kısmı. Başlangıçta çoğu kişinin zorlandığı yer ise tekrar edilebilirlik: ilk şişe iyi sonuç verse bile, oran ve malzemeler kaydedilmediyse aynı kokuyu birkaç ay sonra yeniden hazırlamak zorlaşıyor.

Neye ihtiyacın var

• Esans (parfüm yağı): Parfümerin hazırladığı, onlarca hammaddeden oluşan konsantre karışım. Evde parfümün kokusunu bu belirler.
• Baz: Esansı seyrelten sıvı. İki yol var: hazır solüsyon ya da kendi kurduğun alkol karışımı.
• Hassas terazi: 0,01 g çözünürlüklü. Uygun fiyatlı bir model bile göz kararı ölçümden daha tutarlı sonuç verir.
• Şırınga veya pipet: 1 ml ve 10 ml'lik birkaç tane. Her bileşen için ayrı şırınga kullanmak karışmayı önler.
• Cam şişe ve karıştırma kabı: Koyu renk cam tercih edilir; ışık kokuyu yorar.
• Etiket ve kalem: Tarih, oran ve esans kodu yazılmayan şişeleri birkaç hafta sonra ayırt etmek zorlaşır.

Plastik kap kullanmamak daha iyi. Yüksek oranda esans bazı plastikleri zamanla etkileyebilir ve kokuya yabancı bir not katabilir; dinlendirme için cam şişe tercih edilir. Her malzemenin ne işe yaradığını, hangilerinin şart olduğunu ve ilk şişe için alışveriş listesini parfüm yapım malzemeleri yazısında ayrıca topladık.

Parfüm solüsyonu mu, kendi bazını kurmak mı?

Parfüm solüsyonu (parfüm yapım solüsyonu), esans satan firmaların hazırladığı alkol bazlı karışımdır: çoğunlukla parfümeri alkolü, bir fiksatör ve bazen az miktarda su. İçinde gerekli katkılar genellikle zaten bulunduğu için esansı ekleyip şişeyi solüsyonla tamamlaman yeterli. %20 oranlı 50 ml'lik bir şişe için bu, 10 ml esans ve 40 ml solüsyon demek. Başlangıç için pratik ve tutarlı bir seçenek. Dezavantajı, içeriğini tam olarak bilmemen ve ince ayar yapamaman.

Kendi bazını kurarsan kontrol sende olur. Klasik bir başlangıç yapısı şöyle görünür:

Suyu düşük tutmak genelde daha güvenli. Su oranı arttıkça bazı esanslarda bulanıklık, hatta çökelti görülebilir; ne kadarının sorunsuz çözüneceği esansa göre değişir. Fiksatörde de benzer bir denge var: gereğinden fazlası kalıcılığı artırmak yerine kokuyu ağırlaştırabilir (parfüm sabitleyici ve DPG).

Alkolsüz parfüm yapımı

Alkol kullanmak istemiyorsan esansı jojoba ya da fraksiyone hindistan cevizi yağı gibi kokusuz bir taşıyıcı yağla seyreltebilirsin. Ortaya sprey değil, roll-on şişeyle sürülen bir yağ parfüm çıkar: tende daha yakın durur, alkollü parfüm kadar yayılmaz. Oranlar, uygun yağlar ve esansın neden seyreltilmeden sürülmemesi gerektiği yağ bazlı parfüm yapımı yazısında.

Parfüm esansı ile parfüm nasıl yapılır: 50 ml'lik ilk şişe

1. 1Oranı seç. Esansın IFRA limitine bak. Limit %20 ise biraz altında, örneğin %18'de başlamak mantıklı; oranı sonradan yükseltmek, düşürmekten daha kolay. Hangi tür için hangi aralığın kullanıldığı ve esans–alkol oranının "1'e 3" gibi nasıl okunduğu parfümde esans oranı kaç olmalı yazısında.
2. 2Miktarları hesapla. %18 esans için 50 ml şişede 9 ml esans, 41 ml baz gerekiyor. Gram cinsinden tartacaksan yoğunlukları hesaba katman lazım: esans yaklaşık 0,95 g/ml, alkol 0,789 g/ml. Hazır tablo: esans gram–ml çevirme.
3. 3Esansı önce koy. Temiz karıştırma şişesine esansı al, üstüne bazı yavaşça ekle. Tersi de olur ama esansı ölçerken şırıngada kalan miktarı görmek daha kolay.
4. 4Karıştır. Şişeyi birkaç kez yavaşça ters-düz etmek yeterli; şiddetli çalkalamaya gerek yok.
5. 5Etiketle. Tarih, esans adı ve kodu, oran ve baz tipi. Bu bilgiler sonradan aynı karışımı tekrar hazırlamak için gerekecek.
6. 6Dinlendir. Işıktan uzak, serin bir yerde birkaç hafta beklet (maserasyon, halk arasında demleme); 2–3 hafta sık kullanılan bir başlangıç süresi. Çoğu karışımda açılıştaki alkol kokusu bu sürede azalır. Ardından parfümü sprey şişesine aktar; ayrıntılar parfüm şişesi nasıl doldurulur yazısında.
7. 7Sonra değerlendir. İlk günün kokusu, karışımın dinlendikten sonraki hâlini genelde yansıtmaz. Oranı değiştirmeden önce maserasyonun tamamlanmasını beklemek daha doğru sonuç verir.

İlk denemede en sık yapılan hatalar

• Oranı yüksekten başlatmak. Ağır gelen bir karışımı düzeltmek için genelde yeniden hazırlamak gerekir. Daha düşük bir oranla başlayıp yükseltmek daha az malzeme harcatır.
• Göz kararı ölçmek. Şırıngadaki çizgiyi okumak küçük miktarlarda kolayca sapabilir; hassas terazi daha tutarlı sonuç verir.
• Küçük denemeyi atlamak. 100 ml'lik esansın yarısını tek seferde kullanmadan önce 5 ml'lik bir deneme yap.
• Not almamak. Birkaç hafta sonra hangi oranı kullandığını hatırlamak zor olabilir; oranı ve tarihi şişeyle birlikte kaydetmek bu sorunu önler.
• Kokuyu hemen değerlendirmek. Püskürttükten sonraki ilk dakikalarda alkol baskın olduğu için değerlendirmeyi biraz bekleyerek yapmak daha doğru; bkz. parfüm neden alkol kokuyor.

Konu konu devamı

• Oran ve hesap: parfümde esans oranı · 50 ml parfüm için ne kadar esans · esans gram–ml çevirme · hacimsel mi kütlesel mi · IFRA limiti · EDT, EDP ve extrait farkı
• Malzemeler: parfüm yapım malzemeleri · esans nasıl kullanılır · parfüm alkolü · sabitleyici ve DPG · yağ bazlı parfüm · uçucu yağlardan parfüm
• Koku ve süreç: parfüm notaları · maserasyon · kalıcı parfüm · parfüm neden alkol kokuyor · şişe doldurma
• Kayıt ve maliyet: parfüm maliyeti · esans markası ve oran · gruplardaki esans tavsiyeleri

Tarifini kaydetmeye alışkanlık hâline getir

Esans sayısı arttıkça hangi markanın hangi oranda iyi sonuç verdiğini, hangi bazla kullanıldığını ve denemelerin nasıl sonuçlandığını hatırlamak zorlaşıyor; aynı oran her firmanın esansında aynı sonucu vermiyor (esans markası değişince oran). Bu yüzden her denemeyi oranı, bazı ve tarihiyle kaydetmek, zamanla en çok işe yarayan alışkanlıklardan biri oluyor.

Bunun için bir defter ya da tablo yeterli. Tabloda her şişe boyutu için oranı elle çarpmak gerekiyor ve hatalar genelde bu adımda çıkıyor. Esansmatik oranı marka marka saklıyor ve şişe boyutunu girdiğinde gerekli miktarları hesaplıyor.