Parfüm notaları nedir? Üst, orta ve alt notalar

Bir esans ya da parfüm alırken açıklamada genellikle "üst notalar: bergamot, pembe biber; orta notalar: gül, yasemin; alt notalar: misk, sandal" gibi bir liste görürsün. Bu liste kokunun zaman içinde nasıl değiştiğini anlatır: parfümün bileşenleri farklı hızda buharlaştığı için cilde sıktığın andaki koku ile birkaç saat sonraki koku aynı değildir.

Üç katman

• Üst notalar ilk izlenimi verir ve en hızlı uçar. Narenciye, hafif baharatlar ve ferah, yeşil notalar genellikle bu gruptadır; çoğu ilk yarım saat içinde belirgin şekilde azalır.
• Orta notalar (kalp notaları) üst notalar çekilirken öne çıkar ve kokunun karakterini taşır. Gül, yasemin, lavanta, iris ve birçok baharat bu katmanda yer alır.
• Alt notalar en yavaş buharlaşır ve saatler sonra ciltte kalan kokuyu oluşturur. Odunsu notalar, amber, misk, vanilya ve reçineler bu gruptadır.

Süreler kabaca verilir; aynı nota bir kompozisyonda daha kısa, başka birinde daha uzun hissedilebilir. Kalıcılığı en çok alt notalar belirlediği için uzun süren bir parfüm istiyorsan esansın alt notalarına bakmak işe yarar. Hangi hammaddelerin uzun, hangilerinin kısa kaldığını kalıcı parfüm nasıl yapılır yazısında tablo olarak verdik.

Nota ile akor farkı

Nota listeleri çoğu zaman bir hammadde listesinden çok kokunun nasıl algılandığının tarifidir. "Deniz notası" ya da "deri notası" diye tek bir hammadde yoktur; bu izlenim birkaç hammaddenin birlikte kurduğu bir akordan gelir. Akor, birden çok bileşenin bir araya gelip tek bir koku gibi algılanmasıdır. Amber de böyle bir akordur: genellikle vanilya, labdanum ve benzoin gibi sıcak, reçinemsi bileşenlerin birleşimi.

Bu yüzden iki esansın nota listesi aynı görünse de kokuları farklı olabilir. Listeye bakmak bir fikir verir; esansı seçmeden önce koklamanın yerini tutmaz.

Bir esansın notalarını değerlendirmek

Notaların zaman içinde nasıl açıldığını görmek için esansı bir koku test kağıdında takip edebilirsin:

1. 1Seyreltilmiş parfümden ya da esansın küçük bir deneme karışımından kağıda bir-iki damla damlat. Saf esans çok yoğun olduğu için burnu çabuk yorar.
2. 2İlk birkaç dakikada kokla: üst notalar burada.
3. 3Yarım saat ile bir saat sonra tekrar kokla: kalp notaları öne çıkmış olmalı.
4. 4Üç-dört saat sonra ve ertesi gün kokla: kalan koku alt notalardır.
5. 5Her seferinde kısa bir not düş. Aynı esansı birkaç hafta sonra tekrar değerlendirdiğinde karşılaştırma yapabilirsin.

Kağıttaki koku ciltteki kokudan biraz farklıdır; cilt sıcaklığı ve yağı bazı notaları öne çıkarır. Kağıt, esansları birbiriyle karşılaştırmak için iyi bir başlangıç. Karar vermeden önce cildinde de dene. Yeni karıştırılmış bir parfümü ise ilk günlerde değil, birkaç hafta dinlendikten sonra değerlendirmek daha doğru sonuç verir.

Notaları evde değiştirebilir misin?

Hazır bir esansın içindeki notaların dengesini değiştiremezsin; o denge esansı hazırlayan parfümörün formülünde. Evde yapabileceklerin sınırlı ama işe yarar:

• Oranı ayarlamak. Oranı yükseltmek notaları değiştirmez ama dengeyi etkileyebilir: çok yüksek oranda üst notalar bastırılıp açılış ağırlaşabilir. Farklı oranları küçük denemelerle karşılaştırmak en güvenilir yol.
• İki esansı karıştırmak. Örneğin ferah bir esansın altına az miktarda misk ya da vanilya ağırlıklı bir esans eklemek. Toplam esans oranı iki esansın toplamıdır ve her esansın kendi IFRA sınırı, o esansın bitmiş parfümdeki payına uygulanır. Bu tür karışımları önce 10 ml gibi küçük bir şişede denemek, esans kaybını azaltır.
• Tek bir hammadde eklemek. Iso E Super, Hedion ya da bir misk gibi hammaddeler kokuya hacim ya da derinlik katmak için az miktarda eklenebilir. Bunların da tedarikçi belgesinde bir kullanım sınırı vardır.

Hangi esansı hangi oranla karıştırdığını yazmazsan beğendiğin bir karışımı tekrar yapmak zorlaşır. Esansmatik'te oranları ve her denemeye dair notlarını parfüm parfüm kaydedebilir, aynı oranı farklı şişe boyutları için yeniden hesaplayabilirsin.