Parfümde esans oranı kaç olmalı?
Ev üretiminde esans oranı tipik olarak %15–30 arasında. EDC'den parfüme kadar konsantrasyon aralıkları, oranı neyin belirlediği, IFRA limitinin rolü ve oranı yükseltmenin ne zaman işe yaramadığı.
Kısa cevap
Tek bir doğru oran yok. Oran, kokunun ne kadar süreceğini ve ne kadar yoğun açılacağını belirleyen bir formülasyon kararı. Ev üretiminde en sık kullanılan aralık %18–30. Günlük kullanım için %20 civarı yeterli gelir; daha kalıcı, daha yoğun bir parfüm isteyenler %25–30'a çıkar. Üst sınırı senin tercihinden önce kullandığın esansın IFRA limiti belirler.
Konsantrasyon aralıkları
Piyasadaki adlandırmalar oran aralıklarına karşılık gelir. Bu aralıklar yasal tanımlar değil, sektörde yerleşmiş kabullerdir ve markadan markaya kayar:
| Tür | Tipik esans oranı | Yaklaşık kalıcılık |
|---|---|---|
| Kolonya / EDC | %2–5 | 1–2 saat |
| Eau de Toilette (EDT) | %5–15 | 3–4 saat |
| Eau de Parfum (EDP) | %15–20 | 5–8 saat |
| Parfüm / Extrait | %20–40 | 8 saat ve üzeri |
Oranı ne belirler?
- IFRA limiti. Kullandığın esansın belgesinde yazan üst sınır. Bu sınır %12 diyorsa %25'i tercih etmek bir seçenek değildir. IFRA limiti nedir yazısına bak.
- Esansın kendi gücü. Bazı kompozisyonlar %15'te bile ağır açılır, bazıları %30'da zayıf kalır. Tedarikçinin önerdiği kullanım oranı iyi bir başlangıç noktasıdır.
- Nota yapısı. Uçucu üst notalar ağırlıktaysa oranı yükseltmek kalıcılığı çok artırmaz; taban notalar güçlüyse düşük oran bile uzun sürer.
- Maliyet. Esans karışımın en pahalı bileşeni. %30'dan %25'e inmek şişe başı maliyeti hissedilir düşürür; sayıları maliyet hesabı yazısında bulursun.
- Bazın kaldırabildiği miktar. Yüksek oranda esans alkolde her zaman berrak çözünmez; bulanıklık görürsen oranı değil önce bazı gözden geçir.
50 ml şişede oranlar ne demek?
Oranı somutlaştırmanın en kolay yolu tek bir şişeye bakmak:
| Oran | Esans (ml) | Esans (g) | Baz (ml) | Baz (g) |
|---|---|---|---|---|
| %15 | 7,5 | 7,13 | 42,5 | 33,58 |
| %18 | 9 | 8,55 | 41 | 32,39 |
| %20 | 10 | 9,5 | 40 | 31,6 |
| %22 | 11 | 10,45 | 39 | 30,81 |
| %25 | 12,5 | 11,88 | 37,5 | 29,63 |
| %30 | 15 | 14,25 | 35 | 27,65 |
Oranı yükseltmek her zaman işe yaramaz
Kalıcılık sorununu oranı artırarak çözmeye çalışmak en sık yapılan hatalardan biri. Oran belli bir noktadan sonra kokuyu daha uzun süreli değil daha ağır yapar; üst notalar boğulur, açılış keskinleşir. Kalıcılık asıl olarak taban notalardan ve fiksatörden gelir. Bir de zamanlama var: yeni yapılan karışım oranı ne olursa olsun ilk günlerde alkol gibi kokar ve zayıf görünür. Değerlendirmeden önce 2–4 hafta dinlendir.
Seçtiğin oranın şişende kaç ml ve kaç gram ettiğini görmek için:
Parfüm hesaplama aracıAğırlıkça mı hacimce mi?
"%25" tek başına eksik bir ifadedir: ağırlıkça mı hacimce mi okunduğunu söylemen gerekir. Aynı sayı iki farklı şişe üretir, çünkü esans ve baz farklı yoğunluktadır. IFRA limitleri ağırlıkça tanımlanır; limitle karşılaştırma yapıyorsan hesabını da ağırlıkça yapmalısın. Ayrıntı: hacimsel mi kütlesel mi.