
Parfüm yapım malzemeleri: evde parfüm için eksiksiz liste
Evde parfüm yapımında kullanılan malzemeler: esans, parfümeri alkolü, fiksatör, hassas terazi, şırınga, beher ve şişeler. Hangisi şart, hangisi işini kolaylaştırır, ne işe yarar?
Parfüm yapım malzemeleri iki gruba ayrılıyor: şişeye giren sıvılar (esans, alkol, su, fiksatör) ve bunları ölçüp karıştırmaya yarayan ekipman. İlk grup kokuyu ve kaliteyi belirliyor. İkinci grup ise aynı kokuyu ikinci kez hazırlayıp hazırlayamayacağını: aynı esansla yapılan iki şişe arasındaki farkın büyük kısmı ölçümden geliyor.
Aşağıdaki tablo tüm listeyi özetliyor. Her malzemenin ayrıntısı altta; ilk şişeyi adım adım nasıl hazırlayacağın ise evde parfüm yapımı yazısında.

| Malzeme | Ne işe yarıyor | Gerekli mi? |
|---|---|---|
| Parfüm esansı | Kokunun kendisi | Şart |
| Hazır solüsyon ya da parfümeri alkolü | Esansı seyreltir, kokuyu taşır | Şart (biri) |
| Saf su | Sertliği yumuşatır | İsteğe bağlı |
| Fiksatör (DPG vb.) | Uçuşu yavaşlatır | İsteğe bağlı |
| Hassas terazi (0,01 g) | Gram cinsinden tartım | Şiddetle önerilir |
| Şırınga, pipet, mezür | Hacim ölçümü | Şart (en az biri) |
| Cam beher veya karıştırma şişesi | Karışımı hazırlamak | Şart |
| Cam baget, huni | Karıştırmak ve aktarmak | İşini kolaylaştırır |
| Koyu renk cam dinlendirme şişesi | Maserasyon | Şart |
| Sprey parfüm şişesi | Son şişe | Şart |
| Numune şişeleri | Küçük denemeler | Önerilir |
| Koku test kağıdı | Kokuyu değerlendirmek | Önerilir |
| Filtre kağıdı | Tortu ve bulanıklığı süzmek | Gerekirse |
| Nitril eldiven, etiket ve kalem | Güvenlik ve kayıt | Önerilir |
Parfüm esansı
Esans (parfüm yağı), bir parfümerin onlarca doğal ve sentetik hammaddeyle kurduğu konsantre kokudur. Evde parfüm yapımında kokuyu belirleyen tek malzeme bu; alkolle seyreltilmeden cilde uygulanmaz. Türkiye'de esanslar genellikle markalı parfümlerin muadili olarak, 30 ml, 50 ml ve 100 ml gibi boyutlarda satılıyor.
Satın alırken kokunun yanında iki belgeye bakmak işini kolaylaştırır: esansın IFRA uygunluk belgesi ve güvenlik bilgi formu. IFRA belgesi o esansı parfümde en fazla hangi oranda kullanabileceğini gösterir; oran kararını bu sınıra göre verirsin (IFRA limiti nedir?). Aynı kokunun farklı markalarda farklı oranla daha iyi sonuç vermesi de yaygın, ayrıntısı esans markası ve oran farkı yazısında.
Esansla uçucu yağ (esansiyel yağ) aynı şey değil. Uçucu yağ tek bir bitkiden elde edilen hammaddedir; lavanta yağını alkolle seyreltmek sana bitmiş bir parfüm değil, tek notalı bir karışım verir. Bu konuyu uçucu yağlardan parfüm yazısında ayrıca anlattık.
Baz: hazır solüsyon mu, parfümeri alkolü mü?
Baz, esansı seyrelten ve cilde yayılmasını sağlayan sıvı. İki yoldan birini seçersin: hazır parfüm solüsyonu ya da alkol, su ve fiksatörle kendi kurduğun karışım.
Hazır parfüm solüsyonu
Esans satan firmaların çoğu kendi solüsyonunu da satıyor. İçinde alkol ve genellikle fiksatör hazır bulunduğu için esansı ekleyip şişeyi solüsyonla tamamlaman yeterli. Başlangıç için en pratik yol bu. Dezavantajı, içeriğini tam bilmemen ve su ya da fiksatör oranını değiştirememen. Esansını aldığın firmanın solüsyonunu kullanmak, firmanın önerdiği oranların tutma ihtimalini artırır.
Parfümeri alkolü
Kendi bazını kuracaksan ana malzeme, parfüm için denatüre edilmiş yüksek dereceli etanoldür (genellikle %96 ve üstü). Eczanede satılan etil alkol çoğunlukla %70'liktir; kalan kısım su olduğu için esansla aynı sonucu vermez ve bulanıklık yapabilir.
Saf su ve fiksatör
Saf su (distile ya da deiyonize) karışımın açılıştaki alkol sertliğini biraz yumuşatabilir. Musluk suyu içindeki mineraller yüzünden kullanılmaz. Su oranı birkaç yüzdeyi geçtiğinde bazı esanslarda bulanıklık görülebilir; ne kadarını kaldıracağı esansa ve baza göre değişir.
Fiksatör kokunun uçuşunu yavaşlatmaya yardımcı olan kokusuz ya da az kokulu bir sıvı; en yaygını DPG (dipropilen glikol). Birkaç yüzdelik bir oran genelde yeterli. Fazlası kalıcılığı artırmak yerine kokuyu ağırlaştırabilir ve ciltte yapışkan bir his bırakabilir. Kalıcılığı asıl belirleyen şeyin esans oranı ve kompozisyon olduğunu da unutma: fiksatör zayıf bir karışımı güçlü yapmaz (kalıcı parfüm nasıl yapılır?).
Ölçüm: hassas terazi, şırınga ve mezür
Parfüm yapımında kullanılan malzemeler arasında sonucu en çok etkileyen ekipman ölçüm aracı. 50 ml'lik bir şişede %20 esans 10 ml demek; burada yapılan 1 ml'lik hata, oranı %18 ile %22 arasında oynatır ve iki şişe farklı kokar.
- Hassas terazi: 0,01 g hassasiyetli bir cep terazisi yeterli. Tartarak çalışmak hacimle ölçmekten daha tutarlı sonuç verir, çünkü şırıngadaki çizgiyi okurken yapılan küçük sapmalar tartıda olmaz. Hacimle tartı arasındaki farkı hacimsel mi kütlesel mi? yazısında anlattık.
- Şırınga: İğnesiz, 1 ml, 5 ml ve 10–20 ml'lik birkaç tane. Esans ve alkol için ayrı şırınga kullanmak, bir sonraki karışıma koku taşınmasını önler.
- Pipet ve damlalık: Küçük düzeltmeler ve numune şişelerine aktarmak için.
- Dereceli silindir (mezür): Büyük hacimde bazı ölçmek için şırıngadan daha pratik. Cam olanı tercih edilir.
Tartıyla çalışacaksan esansı ml yerine gram cinsinden bilmen gerekir; esans yaklaşık 0,95 g/ml, alkol 0,789 g/ml yoğunluktadır. Çeviri tablosu esans gram–ml çevirme yazısında.
Karıştırma ve aktarma
Karışımı hazırlamak için cam bir beher ya da ağzı geniş bir cam şişe kullanılır. Plastikten kaçınmak daha iyi: yüksek oranda esans bazı plastikleri zamanla etkileyebilir ve kokuya yabancı bir not katabilir.
Karıştırmak için cam baget işini görür; şişeyi kapatıp yavaşça ters-düz etmek de yeterli. Karışımı dinlendirme ya da parfüm şişesine aktarırken küçük bir cam huni dökülmeyi ve şişenin boynuna esans bulaşmasını önler.
Ekipmanı her karışımdan sonra biraz alkolle çalkalayıp kurutmak, önceki esansın kokusunun yenisine geçmesini önler. Bunu şırıngalar için özellikle yapmak gerekir; iç çeperde kalan esans kolay fark edilmez.
Şişeler: dinlendirme, deneme ve son şişe
Yeni hazırlanan karışım birkaç hafta dinlendirilir (maserasyon). Bunun için ışığı geçirmeyen koyu renk (amber) cam şişe kullanılır; ışık ve ısı kokuyu zamanla bozabilir. Dinlendirme süresi esansa göre değişir, maserasyon yazısında karışım tipine göre süreleri bulabilirsin.
Dinlenen karışım sprey başlıklı parfüm şişesine aktarılır. Cam şişe tercih edilir; 30, 50 ve 100 ml en yaygın boyutlar. Şişenin gerçekte kaç ml aldığı üzerinde yazandan biraz farklı olabilir, bu yüzden ilk kullanımda bir kez ölçmek iyi olur.
2–5 ml'lik numune şişeleri yeni bir esansı ya da oranı denemek için kullanışlı. 100 ml'lik esansın büyük kısmını tek denemeye harcamadan önce aynı tarifi 5 ml'de denemek, malzeme kaybını azaltır.
Koku test kağıdı, filtre ve eldiven
Koku test kağıdı (blotter): Kokuyu cilde sürmeden değerlendirmek ve birkaç denemeyi yan yana karşılaştırmak için kullanılır. Kağıdın üzerine tarihi ve oranı yazmak, birkaç saat sonra hangisinin hangi deneme olduğunu karıştırmanı önler.
Filtre kağıdı: Dinlendirme sonrasında karışımda tortu ya da bulanıklık görürsen süzmek için. Sade bir kahve filtresi de iş görür; süzerken huniyle birlikte kullanılır.
Nitril eldiven: Konsantre esans ciltte tahrişe yol açabilir; özellikle büyük miktarlarla çalışırken eldiven kullanmak iyi olur. Çalıştığın yeri havalandırmayı ve alkolü ateşten uzak tutmayı da unutma.
Etiket ve kalem: Her şişeye tarih, esans adı, oran ve baz tipini yaz. Birkaç hafta sonra hangi şişenin hangi tarif olduğunu hatırlamak zorlaşıyor.
İlk şişe için alışveriş listesi
Hazır solüsyonla 50 ml'lik ilk parfümünü yapmak için şu malzemeler yeterli:
- 1 esans (30 ml ya da 50 ml; birkaç şişelik deneme için yeter)
- Esansı aldığın firmanın parfüm solüsyonu (100–250 ml)
- 1 ml ve 10 ml'lik birkaç iğnesiz şırınga
- 0,01 g hassasiyetli cep terazisi
- 50 ml'lik 1 koyu renk cam dinlendirme şişesi
- 50 ml'lik 1 sprey başlıklı cam parfüm şişesi
- Birkaç numune şişesi ve koku test kağıdı
- Etiket ve kalem
Kendi bazını kuracaksan listeye parfümeri alkolü, saf su ve fiksatör eklenir; solüsyon çıkar. Maliyeti şişe başına nasıl hesaplayacağını parfüm maliyeti yazısında adım adım gösterdik.
Malzemeler hazır: sıra oranda
Malzemeleri topladıktan sonraki ilk soru, şişeye ne kadar esans ve ne kadar baz koyacağın. Bu, esansın IFRA sınırına, istediğin yoğunluğa (EDT, EDP) ve şişe boyutuna bağlı; parfümde esans oranı kaç olmalı? yazısı başlangıç aralıklarını anlatıyor.
Şişe boyutunu ve oranı seçtiğinde gereken esans, alkol, su ve fiksatör miktarını ml ve gram olarak görmek istersen hesaplama aracını kullanabilirsin.
Parfümünü hesapla














